Het Nieuwe Bouwen in Nederland
(10 december 2002)

Een nieuwe werkwijze kan tot 9 miljard euro aan kosten per jaar schelen, meerwaarde geven voor opdrachtgevers en meer rendement opleveren voor de bouwsector.

Dat betoogt TNO Bouw in het model ‘Het nieuwe bouwen in Nederland’ dat op 10 december werd gepresenteerd. Meer en strengere regels omtrent aanbesteden in de bouw zijn contraproductief; de oplossing zit in een heel andere manier van aanbesteden en aannemen.

Nu wordt op het moment dat het minste bekend is (in het begin van het proces) een concept vastgelegd met een vaste prijs op basis van een raming. Volgens het TNO-model moet de vrager niet exact beschrijven wat er geleverd moet worden zolang hij dat nog niet precies weet, en moet de aanbieder niet iets aanbieden waarvan hij weet dat dat niet gerealiseerd kan worden. Vrager en aanbieder moeten afspreken dat ze op basis van het concept samen op zoek gaan naar de beste oplossing (waarde) voor de beste prijs (kosten), dus naar wat wenselijk én mogelijk is.

Zo’n aanpak zal besparingen opleveren voor zowel opdrachtgevers als -nemers. Op basis van recent binnen- en buitenlands onderzoek en Nederlandse praktijkervaringen maakt TNO Bouw de voorzichtige schatting dat de efficiëntieverliezen in het huidige bouwproces circa twintig procent bedragen. Bij een omzet van 45 miljard euro per jaar is dat dus 9 miljard euro.

Nieuwe vragen, aanbieden en samenwerken
De oplossing ligt in het erkennen dat het concept, de beginvraag, een openingsbod is. En ook dat het niet anders kan dan daarvoor alleen een richtprijs af te geven. Iedereen erkent dat er zaken ontbreken, dat er onverwachte en onvoorziene dingen kunnen optreden, dat het anders gaat lopen dan bedacht, en dat zowel vraag als aanbod kunnen verschuiven als je eenmaal aan de slag bent gegaan.

De essentie van het nieuwe model zit in:

• "Het nieuwe vragen": als de vrager nog niet kan vertellen wat hij wil, moet hij ook niet precies opschrijven wat er geleverd moet worden.
• "Het nieuwe aanbieden": Als de aanbieder weet dat het gevraagde niet gerealiseerd kan worden, moet hij ook niet aanbieden het te doen.
• "Het nieuwe samenwerken". Gezamenlijk sturen om te komen waar je wilt komen op de efficiëntste manier en met maximaal nut en rendement.

Door slim meten OF je komt waar je heen wil, en slim (bij)sturen DAT je er ook komt. Vrager en aanbieder spreken af dat ze op basis van het concept samen op zoek gaan naar de beste oplossing (waarde) voor de beste prijs (kosten). Dus op zoek gaan naar wat wenselijk EN mogelijk is. In het gezamenlijke zoekproces sturen beide er op aan om uit te komen op een optimaal eindresultaat, dus met maximaal nut c.q. maximale meerwaarde voor de vrager en maximaal rendement voor de aanbieder.

Terug naar Hennes de Ridder