De kosten en baten van een te beoordelen project vinden
in de toekomst plaats en zijn vaak gespreid over een aantal
perioden. Dan kunne de volgende vragen gesteld worden
- Hoe kan men kosten en baten op verschillende momenten
in de tijd onderling vergelijkbaar maken?
En welke gevolgen heeft dit voor de beoordeling van
projecten?
Om het verschil in waarde tussen een euro in de toekomst
en een euro nu uit te drukken, hanteert men vaak een discontovoet.
Hiermee kunnen toekomstige kosten en baten worden herleid
tot de waarde op een bepaald vroeger tijdstip. Worden die
waarden opgeteld dan krijg je de netto
contante waarde.
Naast de netto contante waarde worden soms andere maatstaven
gehanteerd voor de beoordeling van projecten, zoals de
interne rentevoet en de terugverdientijd.
- Hoe moet de onzekerheid van een project in beeld
worden gebracht, en welke consequenties heeft onzekerheid
op de waarde van kosten en baten?
De verwachte kosten en baten van een project zijn onzeker.
Om een indruk te krijgen van de risico's is het van belang
om de verschillende mogelijke uitkomsten in beeld te brengen.
Dit kan door bijvoorbeeld scenario-analyse.
Een volgende stap betreft de waardering van risico. in
het algemeen wordt een zekere euro geprefereerd boven een
onzekere euro: er is sprake van risico-aversie. Hoe verder
de baten en kosten in de toekomst liggen, hoe groter in
het algemeen de onzekerheid.
- Hoe kan men bij de besluitvorming over investeringsprojecten
zo goed mogelijk rekening houden met de toekomstige
onzekerheden?
Wanneer projecten zich tot ver in de toekomst uitstrekken,
is het niet verstandig om reeds bij aanvang alles tot in
detail vast te leggen. Door bepaalde mogelijkheden (opties)
open te houden, kan later beter worden ingespeeld op toekomstige
ontwikkelingen. Vooral wanneer het project wordt gekenmerkt
door grote omgevingsonzekerheden, kan flexibele invulling
van het project grote winsten opleveren.
Maatstaven voor het rendement van projecten
Infrastructuurprojecten leveren opbrengsten op tot ver
in de toekomst. Om de totale waarde van deze opbrengsten
te bepalen worden zij contant gemaakt door ze te verdisconteren
met een discontovoet De netto contante waarde van alle kosten
en opbrengsten is de belangrijkste maatstaf voor de beoordeling
van projecten. In Nederland geldt voor overheidsprojecten
een voorgeschreven discontovoet van 4% heeft betrekking
op de reële, risicovrije kapitaalkosten van investeringen.
Meer informatie over deze discontovoet bij NCW.
